يم ( yamm ) ا . ع . دريا و درياى بىنهايت عميق . و دريايى كه ساحل آن ديده نشود . و رود بزرك . و كبوتر دشتى . يم ( yamm ) م . ع . يم الرجل يما ( مجهولا از باب ضرب ) : به دريا انداخته شد آن مرد . و يم الساحل ( ايضا مجهولا ) : غالب شد دريا مر ساحل را و برآمد بر آن . يماك ( yam k ) ا . پ . نام پادشاهى . يمام ( yam m ) ا . ع . كبوتر دشتى و فاخته و قمرى و كبوتر اهلى . و قصد و آهنك . يمامة ( yam mat ) ا . ع . واحد يمام يعنى يك كبوتر دشتى . و نيز قصد و آهنك . و نام كنيزكى كبود چشم كه سوار را از مسافت سه روز راه مىديد . المثل : ابصر من زرقاء اليمامة و بلاد جو منسوب باسم آن كنيزك مىباشند و يق : جو اليمامة و اين بلاد كه داراى نخيلات بسيارند عبارتند از نجد و تهامه و بحرين و عمان . و قيل اليمامة بلدة من بلاد العوالى و هى بلاد بنى حنيفة من عروض اليمن . يمامتى ( yam mati ) و يمامى ( yam mi ) ا . ع . امض يمامى او يمامتى : يعنى بگذر از پيش من . يمامى ( yam miyy ) ص . ع . منسوب بيمامة . يمان ( yam n ) ا . پ . تابش و ضيا و تابانى . يمانون ( yam nuna ) ع . ج . يمانى . يق : قوم يمانون : گروه يمنى . يمانى ( yam ni ) ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب بيمن . و تيغ يمانى : شمشير منسوب بيمن . يمانى ( yam ni ) و ( yama niyy ) و يمانية ( yam neyat ) ص . ع . منسوب بيمن . يق : رجل يمان و رجل يمانى و امراة يمانية و قوم يمانية و قوم يمانون . يمانية ( yamaneyyat ) ا . ع . قسمى از جو كه خوشه آن سرخ است . يمجوج ( yamjuj ) ا . ع . ياجوج و مأجوج . يمخور ( yamxur ) ا . پ . مگس سك و مگس اسب . يمخور ( yamxur ) و ( yomxur ) ا . ع . مرد دراز بالا و دراز گردن . يمرد ( yamrad ) و يمرده ( yamrade ) و يمرو ( yamru ) ا . پ . مهر گياه و لفاح . يمرود ( yamrud ) ا . پ . مردم ظريف و نازك طبيعت . و شاخهء درخت نازك و نوجسته . و نهال درخت . و نام جايى . يمسو ( yamsu ) ا . پ . باروت تفنك . يمشن ( yamcan ) ا . پ . بار درخت مقل مصرى . يم‌شيم ( yam - ceyam ) ص . پ . پادشاهى كه بخشش وى مانند دريايى پايان باشد . يمقور ( yamqur ) ا . ع . تلخ . يمك ( yamak ) ا . پ . نام شهرى حسن‌خيز . و پادشاهان ايغور تاتارستان را نيز يمك نامند . يمك ( yemak ) ا . پ . مأخوذ از تركى - خوردنى . يمكن ( yonken ) پ . كلمهء فعل مأخوذ از تازى - يعنى ممكن است و احتمال مىرود . يمگان ( yomg n ) ا . پ . نام قصبه‌اى در بدخشان . يمم ( yamam ) ا . ع . كبوتر وحشى . يمن ( yamn ) ا . ع . مرك و اجل . يمن ( yamn ) م . ع . يمن به يمنا ( از باب نصر و ضرب ) : بجانب دست راست برد آن را . و يمن فلانا : از جانب راست فلان در آمد . و يمنهم يمنا ( از باب نصر ) : مبارك گرديد بر ايشان . يمن ( yomn ) ا . ع . بركت و افزايش . و نيك‌بختى . ج : ميامن . و از اعلام است . يمن ( yomn ) م . ع . يمن يمنا و ميمنة ( از باب سمع و كرم و فتح ) : مبارك و نيك‌بخت گرديد . و يمن ( مجهولا ) كذلك . و قد يمن على قومه و لقومه : مبارك گرديد بر قوم خود . يمن ( yomn ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بركت و ميمنت . يمن ( yaman ) ا . ع . سوى دست راست . يق : اخذ يمنا اى ناحية اليمين . يمن ( yaman ) ا . ع . ايالتى در جنوب غربى شبه جزيره عربستان كه در طول درياى احمر واقع شده و متعلق بدولت عثمانى بود و محصولات آن داروهاى معطر و حرما و ميوه‌جات و تنباكو و مرجان . يمن ( yoman ) ع . ج . يمنة . يمناء ( yamn ' ) ص . ع . مونث ايمن : يعنى زنى كه بدست راست كار كند . و نيز زن با يمن و بركت . يمنة ( yamnat ) ا . ع . سوى راست خلاف يسرة . يق : اخذ يمنة : اى ناحية اليمين . و قعد يمنة : بسوى راست نشست . يمنة ( yomnat ) ا . ع . نوعى از چادرهاى يمنى . ج : يمن . يمنى ( yomn ) ا . ع . دست